Neidio i'r prif gynnwy

Ymateb i adolygiad annibynnol o'r achosion o TB yn Llwynhendy

Logo Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda

23 Ionawr 2023

Ymateb Iechyd Cyhoeddus Cymru a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda i adolygiad annibynnol o'r achosion o TB yn Llwynhendy

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda (BIP) wedi croesawu cyhoeddi’r adolygiad annibynnol o’r achosion hirsefydlog o dwbercwlosis (TB) Llwynhendy, ac wedi ymrwymo i ddysgu gwersi i adeiladu ar y gwelliannau sydd eisoes wedi’u gwneud ac wedi’u cydnabod gan yr adroddiad.

Er bod yr adroddiad wedi canfod bod gwelliannau i reolaeth yr achosion a’r ddarpariaeth gofal iechyd lleol yn “sylweddol”, dywedodd hefyd fod y rhannau o reolaeth cyfnodau cynnar yr achosion yn annigonol. Roedd hyn yn cynnwys oedi cyn gwneud diagnosis o TB ysgyfeiniol yr achos cyntaf a oedd yn golygu ei fod yn hynod heintus am gyfnod hir o amser, nid oedd yr ymateb cychwynnol yn ymestyn olrhain cyswllt yn ddigonol.  Er ei bod yn cael ei hystyried yn foddhaol, nid oedd rheolaeth glinigol cleifion unigol â TB ar ddechrau'r achos wedi'i chydgysylltu oherwydd diffyg gwasanaeth TB penodedig a chlinigydd arweiniol.

Yn ogystal, canfu'r adolygiad fod angen mwy o fanylion penodol ar y protocol ar gyfer rheoli digwyddiadau ac achosion o TB ynghylch monitro'r achosion a chofnodi canlyniad y cysylltiadau dilynol.

Nododd yr adroddiad hefyd nad oes gan Gymru strategaeth genedlaethol ar gyfer TB. Er bod un wedi’i gynnig gan Gr┼Áp Gweithredu Iechyd Resbiradol, hyd yma nid yw wedi’i fabwysiadu gan Iechyd Cyhoeddus Cymru na Llywodraeth Cymru. Yr wythnos diwethaf, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ystod newydd o gamau gweithredu i helpu i atal a rheoli TB yng Nghymru.

Roedd yr adroddiad yn cydnabod, yn ystod cyfnodau mwy diweddar yr achosion, fod y rheolaeth wedi gwella “yn sylweddol”, a bod y problemau gyda’r ddarpariaeth gofal iechyd lleol wedi cael sylw i raddau helaeth.

Yr Athro Meng Khaw, Cyfarwyddwr Cenedlaethol Diogelu Iechyd a Gwasanaethau Sgrinio, a Chyfarwyddwr Meddygol Gweithredol Iechyd Cyhoeddus Cymru:

“Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn estyn ein cydymdeimlad diffuant i bawb sydd wedi’u heffeithio gan yr achosion o dwbercwlosis (TB) yng nghymuned Llwynhendy, Sir Gaerfyrddin ers 2010.

“Fel sefydliad GIG, rydym yn cymryd ein cyfrifoldeb i ddiogelu iechyd pobl Cymru o ddifrif, a dyna pam y comisiynwyd yr adolygiad annibynnol allanol hwn, i sicrhau ein bod yn dysgu o’r digwyddiad hwn ac yn cymryd camau i sicrhau ein bod yn gwneud newidiadau a gwelliannau. Rydym yn derbyn argymhellion yr adolygiad hwn yn llawn.

“Er i’r adolygiad ganfod bod rheolaeth iechyd y cyhoedd wedi gwella’n sylweddol yng nghamau diweddarach yr achosion, mae’n amlwg nad oedd yr ymateb cychwynnol yn foddhaol ac y gallai ein holrhain cyswllt a’n rheolaeth o’r Tîm Rheoli Achosion fod wedi bod yn well. Mae'n wir ddrwg gennym i unrhyw un a allai fod wedi cael ei effeithio.

“Mae rheoli achos mor gymhleth o TB yn heriol oherwydd y rhwydweithiau cymdeithasol cywrain a’r amserlenni estynedig yn aml ond rydym am sicrhau’r cyhoedd ein bod eisoes wedi ystyried y gwersi a amlygwyd yn yr adolygiad, ac wedi gwneud gwelliannau sylweddol yn y ffordd yr ydym yn ymdrin ag achosion o'r fath.

“Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn dymuno sicrhau’r cyhoedd bod gwersi wedi’u dysgu a’n bod ni wedi cyhoeddi cynllun gweithredu llawn i fynd i’r afael ag argymhellion yr adolygiad. Mae hyn yn cynnwys ymrwymiad i weithredu i godi ymwybyddiaeth ymhlith y cyhoedd a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, er mwyn lleihau'r risg o unrhyw achosion yn y dyfodol; rhoi prosesau penodol ar gyfer TB ar waith i sicrhau bod cysylltiadau rhwng achosion yn cael eu datgelu'n gyflym; a chytuno â Llywodraeth Cymru ar strategaeth TB a chynllun cyflawni i leihau nifer yr achosion o dwbercwlosis yng Nghymru.

“Rydym hefyd yn atgoffa pobl nad yw’r achos hwn ar ben. Rydym yn annog y 470 o bobl yr ysgrifennwyd atynt a’u gwahodd i gael eu sgrinio, ond nad ydynt wedi ymateb i’w gwahoddiad eto, i ddod ymlaen.”

Dywedodd yr Athro Philip Kloer, Cyfarwyddwr Meddygol a Dirprwy Brif Weithredwr Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda:

“Rydym yn cydnabod yr effaith y mae’r achos hwn wedi’i gael ar gymuned Llwynhendy ac ar ran Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, rwy’n cydymdeimlo â phawb sydd wedi’u heffeithio.

“Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn derbyn argymhellion yr adolygiad yn llwyr ac wedi ymrwymo i gyflawni ein cynllun gweithredu i ddatblygu ein gwasanaeth TB lleol ar gyfer yr achosion parhaus hyn ac unrhyw achosion yn y dyfodol.

“Hoffwn ddiolch i’r Athro Mike Morgan a’i banel am eu gwaith ar yr adroddiad hwn sy’n darparu argymhellion pwysig ac annibynnol i sicrhau gwelliannau o ran rheoli unrhyw achosion o TB yn y dyfodol.

“Mae buddsoddiad a gwelliannau eisoes wedi’u gwneud i’r gwasanaeth TB o fewn y bwrdd iechyd a bydd hyn yn cael ei adolygu ymhellach i ddiwallu anghenion y boblogaeth leol.

“Nid yw’r achos hwn wedi dod i ben, ac rydym yn ailadrodd yr alwad i’r rhai sydd wedi’u gwahodd i gael eu sgrinio ond nad ydynt eto wedi dod ymlaen i wneud hynny cyn gynted â phosibl ac annog ymwybyddiaeth barhaus o fewn y gymuned o TB a’i symptomau.”


Mae'r adroddiad adolygu TB i'w weld yma (agor mewn dolen newydd)