Ysbyty Tywysog Philip y cyntaf yng Nghymru i gynnig gweithdrefn ddiagnostig canser arloesol

13 Mai 2026

Ysbyty Tywysog Philip Bwrdd Iechyd Hywel Dda yw'r ganolfan gyntaf yng Nghymru i gyflwyno techneg arloesol i ddiagnosio canser. I gleifion, disgwylir i gyflwyno CryoEBUS fyrhau llwybrau diagnostig, gan gyfrannu at ofal mwy amserol a thargedig.

Uwchsain Endobronciol Cryobiopsi (CryoEBUS) - mae'n defnyddio canllaw uwchsain endobronciol a nodwyddau biopsi arbennig, ynghyd â thechneg rhewi, i gasglu meinwe nodau lymff ac weithiau meinwe o fasau'r ysgyfaint.

Mae defnyddio'r cyfuniad hwn yn helpu meddygon i gael samplau mwy, sydd wedi'u cadw'n well, sy'n eu gwneud yn haws i'w harchwilio ac yn fwy cywir ar gyfer diagnosis. Mae hyn yn dod yn gynyddol bwysig gyda'r profion moleciwlaidd sy'n cael eu cynnal nawr i arwain triniaethau newydd mewn canser yr ysgyfaint.

Defnyddir y nodwyddau i gefnogi targedu manwl gywir ac felly maent yn hanfodol wrth sicrhau gweithdrefn CryoEBUS llyfn trwy ganiatáu i ddau dechneg samplu gael eu hymgorffori mewn un weithdrefn symlach.

Mae'r dull yn gwella gallu clinigwyr i ddiagnosio cyflyrau anadlol cymhleth, gan gynnwys clefydau lymffoproliferative a granulomatous, lle mae maint a chadwraeth sampl yn hanfodol ar gyfer dadansoddiad cywir.

Cyflwynwyd CryoEBUS ym mis Tachwedd 2025 ac mae'n sefydlu Ysbyty Tywysog Philip fel y ganolfan gyntaf a'r unig ganolfan ar hyn o bryd yng Nghymru sy'n cynnig y driniaeth hon fel rhan o'i llwybr diagnostig.

Perfformiwyd y gweithdrefnau cyntaf gan Dr Robin Ghosal, Cyfarwyddwr Clinigol yn Ysbyty Tywysog Philip a Meddyg Resbiradol Ymgynghorol, mewn cydweithrediad â Dr Jonathan Fisher Black, Meddyg Resbiradol Ymgynghorol, a thîm Endosgopi'r ysbyty.

Mae Dr Ghosal wedi cwblhau hyfforddiant arbenigol CryoEBUS, gan osod y tîm mewn sefyllfa dda i ddarparu'r gwasanaeth newydd hwn o fewn llwybrau broncosgopi ac EBUS presennol.

“Mae'n dechnoleg newydd iawn sy'n ennill momentwm ac Ysbyty Tywysog Philip yw'r cyntaf yng Nghymru i'w defnyddio ac un o ddim ond llond llaw yn y DU gyfan,” meddai Dr Ghosal.

“Mae'r gallu diagnostig gwell a gynigir gan CryoEBUS yn gam gwirioneddol ymlaen i gleifion o fewn Hywel Dda a thimau clinigol yn Ysbyty Tywysog Philip. Mae'n ein galluogi i gael samplau meinwe gwell yn sylweddol tra'n parhau i fod yn lleiaf ymledol,” meddai Dr Ghosal. “Mae hyn yn cynnwys goblygiadau pwysig ar gyfer hyder diagnostig, yn enwedig mewn patholeg nodau lymff cymhleth ac yn cefnogi dilyniant mwy effeithlon i benderfyniadau triniaeth.”

“Mae’r driniaeth, sy’n cael ei pherfformio o dan dawelydd ymwybodol, yn integreiddio techneg arloesol i lifau gwaith uwchsain broncosgopig ac endobronciol sefydledig, gan gynnig opsiwn llai ymledol uwch a all leihau’r angen am ailadrodd gweithdrefnau a chefnogi cynllunio triniaeth cynharach ar gyfer achosion mwy cymhleth.”

Mae mabwysiadu CryoEBUS yn Ysbyty Tywysog Philip yn adlewyrchu esblygiad parhaus diagnosteg anadlol ar draws gwasanaethau’r GIG ac yn cadarnhau ymrwymiad yr ysbyty i arloesedd sy’n gwella canlyniadau i gleifion yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Sir Benfro.

Dywedodd Cyfarwyddwr Meddygol Hywel Dda, Mr Mark Henwood: “Rydym bob amser yn edrych ar ffyrdd arloesol o wella’r gofal a roddwn i’n cleifion. Rwy’n falch iawn bod Ysbyty Tywysog Philip yn arwain y ffordd rydym yn gwneud diagnosis o glefydau anadlol.

“Mae hyn yn dangos nad oes rhaid i chi fyw mewn dinas fawr i gael mynediad at y gofal iechyd mwyaf arloesol ac effeithiol. Llongyfarchiadau i Robin a’i dîm am yr holl waith caled a hyfforddiant y maent wedi’i wneud i ddod â’r profion CryoEBUS i orllewin Cymru.”