19 Mehefin 2026
Mae pobl ifanc a theuluoedd yn Llanelli yn elwa o fynediad at raglen sydd wedi'i chynllunio i gryfhau lles emosiynol, hyder a pherthnasoedd teuluol.
Wedi'i ddarparu gan Cysylltu Ieuenctid, Plant ac Oedolion (CYCA), mae'r gwasanaeth yn cael ei ariannu gan Glwstwr Gofal Sylfaenol Llanelli, mewn ymateb i'r nifer cynyddol o bobl ifanc sydd angen cymorth.
Rhwydwaith lleol o weithwyr gofal iechyd proffesiynol sy'n gweithio gyda'i gilydd mewn ardal ddaearyddol benodol i ddiwallu anghenion y gymuned yw Clwstwr Gofal Sylfaenol. Eu nod yw dod â gofal yn agosach at y cartref a chydlynu gwasanaethau gofal iechyd lleol yn well i bawb.
Mae'r rhaglen yn cynnig mentora un-i-un, sy'n seiliedig ar drawma i bobl ifanc a allai fod yn profi trallod emosiynol, ynysu neu heriau gartref neu ysgol.
Mae llawer sy'n elwa wedi wynebu profiadau plentyndod andwyol neu anghenion emosiynol heb eu diwallu. Mae'r rhaglen fentora yn darparu gofod strwythuredig, tosturiol i'w helpu i ailadeiladu hyder a dealltwriaeth emosiynol.
Esboniodd Tracy, Prif Swyddog Gweithredol CYCA: "Ein nod yw helpu pobl ifanc i deimlo eu bod yn cael eu clywed, eu cefnogi a'u bod yn ddiogel. Rydyn ni'n gweithio gyda'r teulu cyfan fel nad yw newid yn rhywbeth sy'n digwydd mewn sesiwn, mae'n dod yn rhan o fywyd bob dydd.
"Mae ein sesiynau wedi'u cynllunio i helpu pobl ifanc i ddeall a mynegi eu hemosyniadau, adeiladu ymdeimlad cadarnhaol o hunaniaeth a datblygu gwytnwch a hyder.
"Mae rhieni a gofalwyr hefyd yn cymryd rhan, sy'n eu helpu i gefnogi eu plentyn gartref ac yn atgyfnerthu strategaethau emosiynol cyson ar draws y teulu."
Mae pobl ifanc fel arfer yn cael mynediad at sesiynau wythnosol am o leiaf 12 wythnos. Mae'r gefnogaeth yn cael ei ddarparu ar draws lleoliadau cartref, ysgol a chymunedol, gan sicrhau bod pawb sy'n gysylltiedig yn gweithio gyda'i gilydd.
Mynychodd un person ifanc sesiynau mentora Bloom, grŵp crefft therapiwtig ar ôl ysgol CYCA i ferched. Mae Bloom yn cynnig gofod diogel, lle gall merched roi cynnig ar weithgareddau newydd, archwilio emosiynau yn greadigol a datblygu perthnasoedd cymheiriaid cefnogol.
Rhannodd hwylusydd y grŵp hynny yn ystod y rhaglen, sut roedd y person ifanc yn gallu dod o hyd i'w lais. Fe wnaethon nhw symud o deimlo'n ansicr ynglŷn â sut i fynegi emosiynau i gyfathrebu'n hyderus sut maen nhw'n teimlo. Dechreuon nhw gychwyn sgyrsiau, adeiladu cyfeillgarwch ac ymgysylltu'n fwy cadarnhaol gartref ac ysgol a chynyddodd eu sgôr lles 40%.
Sylwodd eu rhieni ar drawsnewidiad hefyd, gan ddweud "Maen nhw fel plentyn gwahanol gartref. Gallant ddweud wrthyf sut maen nhw'n teimlo nawr."
Dywedodd Dr Alan Williams, arweinydd Clwstwr Gofal Sylfaenol Llanelli : "Mae ymchwil yn dangos bod mynediad cyson at oedolion sydd ar gael yn emosiynol yn cefnogi datblygiad iach yr ymennydd a gwytnwch hirdymor.
"Rydym wedi bod yn gweld cynnydd yn nifer y bobl ifanc yr oeddem yn gwybod y byddai'n elwa'n fawr o'r math hwn o gefnogaeth. Rydym yn falch o fod yn gweithio gyda'n gilydd ar draws practisau meddygon teulu yn Llanelli gyda CYCA i gael hyn ar waith ar gyfer ein cymuned.
"Drwy helpu pobl ifanc a theuluoedd yn gynnar gyda'r cymorth sydd ei angen arnynt, mae hyn wedi lleihau'r pwysau ar apwyntiadau meddygon teulu ac yn cyfrannu at flaenoriaethau cenedlaethol, gan gynnwys Dull Ysgol Gyfan Cymru (agor mewn dolen newydd) ac arferion andwyol sy'n seiliedig ar brofiadau plentyndod (agor mewn dolen newydd)."
Dywedodd Andrew Carruthers, Prif Swyddog Gweithredu Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda: "Mae'r prosiect hwn yn dangos effaith cefnogaeth emosiynol yn y gymuned. Pan fydd pobl ifanc a theuluoedd yn derbyn y cymorth cywir ar yr adeg iawn, rydym yn gweld gwell lles a llai o alw ar ofal sylfaenol. Mae'n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl."
Os ydych chi'n teimlo y gallech chi neu aelod o'r teulu elwa o'r cymorth hwn, siaradwch â'ch meddyg teulu. Gallant eich cyfeirio at y gwasanaeth.
Y meddygfeydd sy'n darparu cynllun atgyfeirio i CYCA ar hyn o bryd yw:
I ddysgu mwy am CYCA, ewch i www.cycaonline.org, e-bostiwch support@cycaonline.org neu ffoniwch 01554 776178.
Diwedd