Gwaith Economi Iechyd Rhanbarthol De-orllewin Cymru wedi'i arddangos ar y llwyfan rhyngwladol

06 Hydref 2026

Yn ddiweddar, ymunodd cydweithwyr o Fwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe, awdurdodau lleol, Iechyd Cyhoeddus Cymru, prifysgolion a sefydliadau partner ag arbenigwyr rhyngwladol i archwilio sut y gall rhanbarthau ddefnyddio eu dylanwad i wella iechyd, lles a ffyniant economaidd.

Mae hyn yn rhan o raglen waith ehangach ar gyfer Economi Iechyd Rhanbarthol Bae Abertawe a Hywel Dda dan arweiniad Cyfarwyddwyr Iechyd Cyhoeddus y Bwrdd Iechyd, Dr Ardiana Gjini (Hywel Dda) a'r Athro Hugo van Woerden (Bae Abertawe).

Cyflwynwyd y weminar, 'Adeiladu economïau iechyd rhanbarthol ffyniannus a theg ar waith', mewn partneriaeth â rhaglen Economi Iechyd Ranbarthol Pwyllgor Cydweithredol Rhanbarthol De-orllewin Cymru, Rhwydwaith Rhanbarthau Iechyd Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd (WHO), a Chanolfan Gydweithredol WHO ar Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant yn Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Daeth y digwyddiad â siaradwyr o Gymru, yr Iseldiroedd, Norwy a'r Eidal ynghyd i rannu enghreifftiau ymarferol o sut y gall sefydliadau gydweithio i wella canlyniadau iechyd wrth gefnogi cymunedau lleol, economïau a'r amgylchedd. Roedd y weminar yn rhan o sgwrs ryngwladol ehangach ynghylch sut mae iechyd yn cael ei ddylanwadu nid yn unig gan wasanaethau gofal iechyd, ond hefyd gan ffactorau fel tai, cyflogaeth, addysg, trafnidiaeth, systemau bwyd a'r amgylchedd.

Tynnwyd sylw at waith ar sut mae partneriaid ar draws y rhanbarth yn cydweithio o amgylch pedwar thema allweddol: Pobl, Lle, Caffael a Phartneriaethau. Roedd enghreifftiau’n cynnwys gwaith ar gartrefi cynnes ac iach, systemau bwyd cynaliadwy, cynllunio cymunedau iachach, cefnogi pwysau iach, a defnyddio gwariant y sector cyhoeddus i greu manteision cymdeithasol ac economaidd ehangach i bobl leol. Clywodd y weminar sut mae byrddau iechyd, awdurdodau lleol a phartneriaid yn defnyddio eu rôl fel cyflogwyr, comisiynwyr a phrynwyr mawr i gefnogi cymunedau iachach ac economïau lleol cryfach.

Tynnodd Ardiana Gjini, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd y Cyhoedd ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, sylw at bwysigrwydd mabwysiadu dull hirdymor o newid:

“Rydym yn glir iawn mai’r pwrpas yw newid hirdymor. Dydyn ni ddim yn mynd i newid system macro fel bwyd ac economi lles mewn un neu dair blynedd, ond rydyn ni'n ceisio gwrthdroi'r newid hwnnw fel ein bod ni mewn deng mlynedd yn gwneud newid ystyrlon mewn arferion, ymddygiadau a chynllunio.”

Clywodd y weminar hefyd gan Swyddfa Ewropeaidd WHO ar gyfer Buddsoddi ar gyfer Iechyd a Datblygiad (Swyddfa Fenis), sy'n arwain gwaith ledled Ewrop i gefnogi dulliau economi lles a rhannu dysgu rhwng rhanbarthau. Mae meysydd ffocws cyfredol yn cynnwys atal, lleihau anghydraddoldebau, gwella'r cysylltiadau rhwng gwaith da ac iechyd, ac archwilio dulliau arloesol o fuddsoddi sy'n cefnogi lles hirdymor.

Tynnodd Mariana Dyakova, Cyfarwyddwr Technegol Canolfan Gydweithio Sefydliad Iechyd y Byd ar Fuddsoddi ar gyfer Iechyd a Llesiant yn Iechyd Cyhoeddus Cymru, sylw at bwysigrwydd parhau i gydweithio rhwng rhanbarthau:

“Un o’r pethau allweddol yw agor y drws ar gyfer cydweithio ac archwilio pellach. Gobeithio mai dyma fydd y cyntaf mewn cyfres o weminarau dilynol a chyfleoedd i rannu enghreifftiau o arfer da.”

Atgyfnerthodd y digwyddiad rôl gynyddol De-orllewin Cymru o fewn trafodaethau rhyngwladol ar economïau lles a chydweithio rhanbarthol. Drwy bartneriaethau â Rhwydwaith Rhanbarthau Iechyd WHO, Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanbarthau Ewropeaidd eraill, mae sefydliadau ledled De-orllewin Cymru yn helpu i rannu dysgu wrth ddod â syniadau newydd yn ôl i'r rhanbarth.

Mae recordiad o'r weminar ar gael ar Sianel YouTube Rhwydwaith Rhanbarthau Iechyd Ewrop WHO.

Gwyliwch y recordiad: Yma (agor mewn tab newydd)

Diwedd