Model Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Lles
Mae Model Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Lles (SMfHW) yn canolbwyntio ar leihau anghydraddoldebau iechyd, gan alluogi pobl a chymunedau i gael mwy o reolaeth dros eu hiechyd er mwyn cyflawni a chynnal yr iechyd gorau posibl.
Mae'r model hwn yn hyrwyddo atal, adnabod afiechyd yn gynnar ac ymyrraeth amserol. Mae SMfHW yn argymell y gall conglfeini iechyd, gan gynnwys ffactorau cymdeithasol, amgylcheddol a biolegol, greu amodau ffafriol ar gyfer iechyd da.
Mae hefyd yn amlygu bod y rhagofynion ar gyfer iechyd a rhagolygon ar gyfer iechyd yn gyfrifoldeb ar bawb, gan gynnwys gwasanaethau iechyd, llywodraethau, awdurdodau lleol, y sector gwirfoddol, diwydiant, y byd academaidd, cymunedau ac unigolion eu hunain.
Mae ein hymagwedd SMfHW yn cynnwys set gytûn o egwyddorion. Mae'r rhain yn gamau ymarferol y gellir eu cymryd i gefnogi symudiad tuag at SMfHW.
Uwchgynhadledd Model Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Lles
Dr Ardiana Gjini, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd Cyhoeddus, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
Rydyn ni wedi cael diwrnod hynod ysbrydoledig a bywiog heddiw. Gyda dros 100 o gyfranogwyr wedi cyfrannu’n ystyrlon, yn holi, yn rhedeg gweithdai, yn adrodd straeon, yn rhoi enghreifftiau inni o sut a pham mae unigolion a chymunedau yn llawer gwell am ddiogelu iechyd, gwella llesiant a chreu iechyd, llawer gwell na’r unigolion, gweithwyr proffesiynol yn eistedd mewn gwahanol ysbytai, ystafelloedd cyfarfod, ac ati.
Yr Athro Phil Kloer, Prif Weithredwr, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
Felly’r peth pwysicaf a gymerais o’r digwyddiad Model Cymdeithasol ar gyfer Iechyd a Lles heddiw yw bod angen inni sôn mwy am ddatblygu cymunedol ac nid dim ond am ddatblygu gwasanaethau.
Dr Marie Brousseau-Navarro, Dirprwy Gomisiynydd a Chyfarwyddwr Iechyd, Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru
Mae’r model cymdeithasol ar gyfer iechyd yn cyd-fynd yn llwyr â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
Mae'n ymwneud â gweithio ar benderfynyddion cymdeithasol eang iechyd a'r nod llesiant.
Mae'n ymwneud â gweithio ar yr hyn sy'n cadw ein cenedlaethau presennol yn iach, ond hefyd mewn ffordd a fydd yn cyflawni ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol hefyd.
Yr Athro Syr Michael Marmot, Cyfarwyddwr, Sefydliad Tegwch Iechyd UCL
Mae’n amodau byw, beth sy’n digwydd yn ystod plentyndod cynnar, mewn addysg, mewn cyflogaeth, faint o arian sydd gan bobl, a oes ganddyn nhw ddigon i fyw arno, yr amgylchedd cyffredinol. Dyna bethau sy’n gwbl hanfodol.
Ac mae'r model cymdeithasol yn golygu dod â'r bobl sy'n ymwneud â'r pethau hynny at ei gilydd, i gydweithio, i greu amodau byw gwell i'r gymuned ac felly gwell iechyd.
Dr Bruce Bolam, Dirprwy Gyfarwyddwr Iechyd Cyhoeddus, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
Mae eisoes yn digwydd yn ein hardal ni, yma yng Nghanolfan John Burns gallwn ei weld yn dod at ei gilydd o gymuned, diwydiant preifat, dyngarwch - sy'n cyfleu hanfod yr hyn y gallwn ei weld yw datblygu cyfle ffyniannus i bobl ddatblygu a bod yn iach gyda'i gilydd i ddathlu'r bywyd hwnnw.
Oherwydd bod pob un ohonom wedi mynd ar y daith honno mae gennym ni i gyd adnoddau gwahanol, cyfleoedd gwahanol, amrywiaeth yn ein profiadau.
Mae ein proses yma heddiw yn ymwneud i raddau helaeth â sefydliadau yn dod at ei gilydd gyda’r gymuned ac yn meddwl am edrych yn ymarferol ar ein cymunedau gan edrych ar yr asedau anhygoel sydd gennym fel Canolfan John Burns ac adeiladu ar rheini ar gyfer dyfodol hyd yn oed yn well a mwy disglair ac rwy’n meddwl mai dyna’n bendant y byddaf yn ei gymryd oddi wrth heddiw.
Susan Denman, Sylfaenydd, Gyda’n Gilydd dros Newid
Yr hyn rwyf wedi ei ddysgu o’r digwyddiad heddiw yw pa mor wych yw gweld bod y bwrdd iechyd yn cymryd o ddifrif ac yn ymrwymo i’r model cymdeithasol ac wedi dod â phobl at ei gilydd, pobl o’r un anian, i ddechrau edrych ar sut y gellir gweithredu hynny gyda rhai atebion ymarferol ond hefyd mewn gwirionedd yn edrych ar yr effeithiau hirdymor yr ydym am eu cyflwyno fel bod iechyd a lles pobl yn mynd i fod yn well yn y dyfodol. Mae’r her yn enfawr, ond credaf y gellir ei gwneud, yn enwedig os adeiladir ar bartneriaethau.
Mae wedi bod yn ddiwrnod ysbrydoledig a rhagorol.
Dr Ardiana Gjini, Cyfarwyddwr Gweithredol Iechyd Cyhoeddus, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda
Ac rwy'n meddwl i ni mai dyna beth yw egwyddorion model cymdeithasol i weithredu mewn gwirionedd, bod yn feiddgar, meddwl yn wahanol a chydnabod nad yw'r rhan fwyaf o'n hiechyd yn dod o fynd i weld meddyg teulu neu fynd i'r ysbyty, mae'n dod o ba mor weithgar ydym ni yn ein cymunedau.